วันที่ 30 เมษายน 2569 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับมูลนิธิเครือข่ายพลังสังคม สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า มูลนิธิเอ็มพลัส สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส (Thai PBS) และภาคีเครือข่าย ร่วมกันจัดงานแถลงข่าวเปิดตัวโครงการแข่งขันวอลเลย์บอล “สาวเหล็ก LGBT NO L CUP 2026” ณ ลานกิจกรรมสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างพื้นที่สร้างสรรค์และปกป้องเยาวชนกลุ่มหลากหลายทางเพศจากปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพที่ซับซ้อนในยุคปัจจุบัน

คุณดำรงเกต ฤทธิ์เรืองเดช ผู้อำนวยการสำนักโทรทัศน์และวิทยุ สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส กล่าวถึงเสน่ห์อันโดดเด่นของกีฬาวอลเลย์บอลรายการนี้ว่ามีความน่าสนใจมากกว่าเพียงแค่ผลการแข่งขันหรือยุทธศาสตร์การเล่นที่เข้มข้น แต่ยังรวมไปถึงการรีแอคชัน และการแสดงออกที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของนักกีฬาแต่ละคนซึ่งสร้างสีสันและความประทับใจให้กับผู้ชมเป็นอย่างมาก ตลอดระยะเวลา 7 ปีที่ไทยพีบีเอสร่วมสนับสนุนรายการนี้มา ทางสถานีได้เห็นพัฒนาการที่ก้าวกระโดดในทุกปี ทั้งในด้านฝีมือการเล่นที่พัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมถึงความสร้างสรรค์ในการนำเสนอภาพลักษณ์ผ่านการแต่งกายและเมคอัพที่จัดเต็ม ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ไทยพีบีเอสพร้อมยืนยันที่จะให้การสนับสนุนการแข่งขันประเภทนี้ต่อไปในระยะยาว นอกจากนี้ ในปีปัจจุบันทางสถานียังได้ขยายขอบเขตการสนับสนุนพื้นที่สร้างสรรค์ไปสู่ระดับเยาวชน โดยมีการถ่ายทอดสดการแข่งขันวอลเลย์บอลสำหรับเยาวชนหญิงรุ่นอายุไม่เกิน 17 ปี ควบคู่กันไปด้วย เพื่อใช้กีฬาเป็นสื่อกลางในการปลูกฝังค่านิยมที่ดีและสร้างแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นใหม่ โดยทางสถานีเชื่อมั่นว่าเยาวชนคือจุดเริ่มต้นที่สำคัญ และการส่งเสริมให้เข้าถึงกีฬาจะช่วยสร้างวินัยและพื้นฐานที่ดี ซึ่งจะส่งผลบวกต่อทั้งการดำเนินชีวิตประจำวันและอนาคตของเยาวชนสืบไป

รศ.ดร.วิทยา กุลสมบูรณ์ กรรมการกองทุน สสส. และกรรมการบริหารแผนคณะที่ 1 เปิดเผยข้อมูลสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปี 2567 ว่าแม้แนวโน้มการดื่มในกลุ่มเด็กเยาวชนอายุ 15-19 ปีจะดีขึ้น แต่ในกลุ่มเยาวชนตอนปลายและวัยทำงานตอนต้นกลับมีแนวโน้มการดื่มที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่ม LGBTQ+ ที่ต้องเผชิญกับแรงกดดันทางสังคมและการถูกตีตรา ส่งผลให้กลุ่มนี้มีความเสี่ยงในการใช้แอลกอฮอล์เป็นเครื่องมือจัดการความเครียดสูงกว่าประชากรทั่วไป นอกจากนี้ การดื่มแอลกอฮอล์ยังนำไปสู่ความเสี่ยงด้านพฤติกรรมทางเพศที่ไม่ปลอดภัย การใช้สารเสพติดอื่นๆ และปัญหาสุขภาพจิต เช่น ภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวล

คุณวิษณุ ศรีทะวงค์ ประธานมูลนิธิเครือข่ายพลังสังคม ได้ให้มุมมองที่เจาะลึกถึงความสำคัญของรายการนี้ว่า ทุกการตบวอลเลย์บอลในสนามไม่ใช่แค่เกมกีฬา แต่คือการตบอคติในใจผู้คน และตบเอาปัจจัยเสี่ยงที่ทำร้ายเยาวชนออกไป และยังให้ข้อมูลจากโพลสำรวจจากเยาวชนที่เข้าแข่งขันกว่า 40% พบว่า เคยผ่านการถูกบูลลี่ และมักถูกสังคมกดดันหรือคาดหวังให้ต้องเป็นผู้สร้างความบันเทิง (Entertainer) อยู่เสมอแม้ในใจจะมีความทุกข์ก็ตาม เวทีสาวเหล็ก No L Cup จึงถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่ปลอดภัยที่อนุญาตให้นักกีฬาแสดงตัวตนในแบบของตัวเองได้อย่างแท้จริงโดยไม่ต้องกลัวการถูกบูลลี่ซ้ำ

นอกจากนี้ โค้ชหลายทีมยังสะท้อนว่า รายการนี้ช่วยดึงเด็กๆ ออกจากวงจรการดื่มเหล้าหรือติดเกม เพราะนักกีฬาเกิดแรงบันดาลใจ มีความฮึกเหิม และกลับมามีระเบียบวินัยในการฝึกซ้อมอย่างจริงจัง ทั้งนี้ นายวิษณุยังมองไกลถึงโอกาสในการยกระดับทัวร์นาเมนต์นี้สู่ระดับนานาชาติ เพื่อสอดรับกับการที่ประเทศไทยอาจได้เป็นเจ้าภาพจัดงานใหญ่อย่าง World Pride ในปี 2028 อีกด้วย

คุณไพรัตน์ ใจบุญ ผู้จัดการมูลนิธิเอ็มพลัส (M Plus) ได้เผยถึงบทบาทสำคัญขององค์กรที่เข้ามาเติมเต็มงานสาวเหล็ก No L Cup ให้มีความครบวงจรยิ่งขึ้น โดยระบุว่าเอ็มพลัสได้นำความเชี่ยวชาญด้านการคัดกรองเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV การลดการตีตราในสังคม และการส่งเสริมสิทธิ LGBTQ+ มาบูรณาการเข้ากับพื้นที่กิจกรรม ผ่านการตั้งจุดให้บริการตรวจคัดกรองสุขภาพสำหรับผู้เข้าร่วมงานทุกคน ซึ่งเป็นการประสานงานร่วมกับมูลนิธิเครือข่ายพลังสังคมได้อย่างไร้รอยต่อระหว่างภารกิจด้านสุขภาพและสิทธิ กับการสร้างพื้นที่ปลอดภัยรณรงค์งดแอลกอฮอล์ 

จากประสบการณ์ที่ได้ติดตามการแข่งขันไปครบทุกสนามในปีที่ผ่านมา คุณไพรัตน์แสดงความประทับใจต่อระเบียบวินัยของทั้งนักกีฬาและกองเชียร์ที่ปฏิบัติตามกฎกติกาอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการทำให้พื้นที่กิจกรรมปลอดจากแอลกอฮอล์ 100% ซึ่งภาพที่งดงามที่สุดคือการเห็นมิตรภาพและรอยยิ้มจากทุกฝ่ายที่เข้าร่วมแข่งขัน นอกจากนี้ ในฐานะผู้นำกลุ่มกองเชียร์ คุณไพรัตน์ยังสร้างปรากฏการณ์ความร่วมมือโดยการนำทีมงานและน้องๆ มาร่วมสร้างสีสันมากกว่า 500-600 คน ซึ่งมากกว่าจำนวนที่ขอความอนุเคราะห์ไว้ถึง 5-6 เท่า สะท้อนถึงเจตนารมณ์อันแรงกล้าของทีมงานเอ็มพลัสที่พร้อมจะร่วมสนับสนุนกิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อสังคมอย่างเต็มที่

ทางด้าน คุณรัศมีแข ฟ้าเกื้อล้น แขกรับเชิญพิเศษและนักแสดง ผู้สร้างแรงบันดาลใจ ได้สะท้อนมุมมองจากประสบการณ์ตรงที่เคยร่วมแข่งขันระดับอาชีพในศึกไทยแลนด์ลีก โดยระบุว่า ปัจจุบันวงการกีฬาเปิดกว้างเรื่องความเท่าเทียมมากขึ้น ต่างจากในอดีตที่นักกีฬาที่มีความหลากหลายทางเพศมักถูกจำกัดท่าทางหรือต้องปกปิดตัวตนเพื่อรักษาภาพลักษณ์ขององค์กร ซึ่งสร้างความอึดอัดใจในการเล่นกีฬา รัศมีแข ยังเน้นย้ำว่า กีฬาไม่มีเพศ และความสามารถของคนเราไม่ควรถูกจำกัดด้วยรสนิยมส่วนตัว การจัดการแข่งขันเวทีใหญ่อย่างสาวเหล็ก No L Cup จึงเป็นโอกาสอันล้ำค่า เพราะไม่ใช่ทุกคนจะมีโอกาสติดทีมชาติ เวทีนี้จึงเป็นพื้นที่ให้ผู้ที่รักในวอลเลย์บอลได้แสดงฝีมือ พิสูจน์ความสามารถ และเรียนรู้การมีระเบียบวินัย ซึ่งจะส่งผลให้ผู้เล่นพัฒนาตนเองให้แข็งแกร่งขึ้นทั้งทางร่างกายและจิตใจ

จากผลการสำรวจทัศนคติของนักกีฬาที่เข้าร่วมโครงการในปี 2025 สะท้อนความจริงที่น่าตกใจว่า นักกีฬาร้อยละ 40.28 เคยถูกบูลลี่หรือกลั่นแกล้งเพียงเพราะเป็นเพศทางเลือก และร้อยละ 40.00 ต้องแบกรับความกดดันจากการถูกคาดหวังให้เป็นกลุ่มที่สร้างเสียงหัวเราะและสีสันตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม หลังจากการเข้าร่วมกิจกรรม พบว่านักกีฬาร้อยละ 91.94 มีความเข้าใจถึงผลกระทบของแอลกอฮอล์มากขึ้น และร้อยละ 91.67 มีความเชื่อมั่นว่าตนเองสามารถแสดงศักยภาพและเป็นตัวของตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งพาสิ่งมึนเมา ขณะที่กลุ่มผู้ฝึกสอนและผู้จัดการทีมกว่าร้อยละ 54.84 ยืนยันว่านักกีฬามีวินัยเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนหลังจากจบการแข่งขัน

สำหรับการแข่งขัน “สาวเหล็ก LGBT NO L CUP 2026” ในปีนี้ จะจัดขึ้นภายใต้แนวคิด “ไม่สูบ ไม่ดื่ม ไม่เสพ ไม่พนัน” โดยมีการแข่งขันทั้งหมด 5 สนามทั่วประเทศ ขยายความยิ่งใหญ่ด้วยการเพิ่มโควตาเป็น 12 ทีมต่อภูมิภาค โดยมีกำหนดการแข่งขัน 5 สนาม ดังนี้

• สนามที่ 1 (ชิงแชมป์โซนภาคอีสาน) วันที่ 23-24 พฤษภาคม ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• สนามที่ 2 (ชิงแชมป์โซนภาคกลาง) วันที่ 30-31 พฤษภาคม ณ โรงเรียนกีฬาจังหวัดอ่างทอง
• สนามที่ 3 (ชิงแชมป์โซนภาคเหนือ) วันที่ 13-14 มิถุนายน ณ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่
• สนามที่ 4 (ชิงแชมป์โซนภาคใต้) วันที่ 20-21 มิถุนายน ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
• สนามที่ 5 (รอบชิงแชมป์ประเทศไทย) วันที่ 11-12 กรกฎาคม ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา กรุงเทพมหานคร

แฟนกีฬาและผู้ที่สนใจ สามารถติดตามรับชมการถ่ายทอดสดได้ทาง Thai PBS ช่องหมายเลข 3, ช่องทางออนไลน์ทุกแพลตฟอร์ม และแอปพลิเคชัน VIPA  โดยรอบภูมิภาคเริ่มถ่ายทอดสดเวลา 14:05 น. และรอบชิงแชมป์ประเทศไทยในเวลา 16:00 น.

ข่าว : ศุภกิตติ์ คุณา